فلاسفه پشت کنکوری

1-      ارائه ی دروس

در دانشگاه صنعتی شریف هر ترم حدود 20 الی 25 درس ارائه می شود و تعداد دانشجویان ورودی این دانشکده هر سال 14 15 نفر است، با یک حساب سر انگشتی متوجه  می شوید اگر دانشکده اجازه ی ثبت نام افراد غیر فلسفه علمی را ندهد مطمئناً بسیاری از کلاس ها به حد نصاب نخواهند رسید و حذف خواهند شد. البته لازم به ذکر است که در دروس تخصصی تعداد یر فلسفه علمی ها از 10 درصد کلاس هم بیشتر تجاوز نمی کند که همین ها هم به علت تخصصی بودن مطالب روز حذف و اضافه درس را حذف می کنند، در بعضی دروس هم اصلا اساتید اجازه نمی دهند غیر فلسفه علمی ها حضور داشته باشند، همچون مقدمه ای بر فلسفه ی علم. اما دروس مضافی چون فلسفه ی ذهن و زبان و دین و ... صد در صد غیر فلسفه علمی داریم و چون این دروس برای همه کاملا جدید است و اکثرا با علاقه به کلاس آمده اند تفاوت سواد حس نمی شود! برای مثال کلاس فلسفه ی زیست شناسی جمعاً 8 نفره است! که فقط دو نفر آن غیر فلسفه علمی است و اتفاقاً سوالات آن ها گاهی تخصصی تر از ماست و از آنجا که هیچ کداممان تا قبل از این پیش زمینه ای نداشتیم از این درس تفاوتی حس نکردیم! ذکر شده بود که کلاس های شریف شلوغند! نمی دانم این حرف چقدر با سند و مدرک ارائه می شود و آیا آقای سیاوش در کلاس های ما حضور داشته اند یا نه... و اینکه حضور غیر فلسفه علمی ها بهتر از حذف شدن کلاس به علت به حد نصاب نرسیدن است و اینکه تقریبا نیمی از دانشجویان شریف خودشان در کارشناسی در کلاس های ارشد این رشته حضور داشته اند. برای مقال یک غیر فلسفه علمی در کلاس تکنولوژی امسال رتبه 7 فلسفه علم هستند و اینکه رتبه ی یک پارسال خودشان در دوره ی کارشناسی بعضی دروس چون فلسفه ی غرب را به صورت غیر فلسفه علمی پاس کرده بودند! و مطمئنا بی سواد نبوده اند در آن زمان. این کار اختلاط معایبی دارد اما محاسن آن از نظر گروه بیشتر است چون علاقه مندان زیادی جذب می کند.

نمونه ی تعداد ثبت نامی ها :

مشاهده می کنید که جز کلاس دکتر ملیح که به دانشجوهای کارشناسی علاقه ی زیادی دارند، بقیه ی کلاس ها برای کلاس ارشد نفرات قابل قبولی دارند و اینکه اساتید در کلاس بسیار مراعات می کنند و سوالات سطح پایین را بارها متذکر می شوند که از دانشجویان فلسفه علمی بپرسید و یا در آنتراکت مطرح کنید. و در مورد تعیین وقت کلاس ها. تعداد کلاس ها آنقدر زاید است که امکان جابجایی بسیار کم است، اما هر وقت استاد مشکلی نداشت و دانشجویان فلسفه علمی درخواست دهند وقت کلاس عوض می شود، دانشجویان فلسفه علمی ارجحیت دارند، برای مثال کلاس منطق ریاضی 2 با کلاس مقولات ویژه همزمان بود که با درخواست دانشجویان ساعت آن عوض شد و از این بابت مشکل خاصی نیست! که باعث ضعف یا برتری دانشگاهی شود و تا جایی که من اطلاع دارم آموزش دانشکده ی فلسفه علم شریف بسیار بیشتر از آموزش امیرکبیر برای حرف دانشجویان خود ارزش قائل است! و معمولا در صورت درخواست دانشجویان از مدیر گروه، ترم بعد استاد دلخواه و درس دلخواه برگزار می شود و این به شدت از طرف مدیر گروه پیگیری می شود.

2-      در مورد اینکه نصف درس های ارائه شده در دو دانشگاه یکسانند واقعاً یا من اطلاع ندارم یا به علت عدم آگاهی جناب سیاوش اینچنین گفته اند. درس ها و اساتید این دو دانشگاه حتی 10% هم اشتراک ندارند و تا جایی که من اطلاع دارم فقط یکی دو ترم جناب دکتر نسرین استاد میهمان امیرکبیر بودند و  همچنین آقای طارمی و این ترم هم آقای تقوی . که البته تاریخ علم در شریف جدی گرفته نمی شود و بیشتر غیر فلسفه علمی ها این درس را بر می دارند چون اکثراً معتقدند تاریخ علم را می توان از روی کتب تاریخ علم خواند و ترجیح می دهند درس های چالشی بردارند.

3-      در مورد اساتید، اکثر اساتید دارای سواد فلسفه علمی و یا درسی که ارائه می دهند هستند، و نکته ی مهمی که هست تنوع ایدئولوژی ها در بین اساتید هست، که گاهاً دقیقاً مقابل هم هستند و این باعث شده است تا گروه جهت گیری خاصی نداشته باشد. تمام اساتید اینچنین که مشاهده می شود به راحتی درسشان را طبق گرایش خود ارائه می دهند و این بستگی به دانشجو دارد که با کدام طیف بیشتر درس بردارد. و اینکه در دروسی چون فلسفه ی دین و امثال آن، کاملاً حرفه ای درس داده می شود بدون اینکه علاقه ای باشد کسی را به سمت بهشت سوق دهند و همه نوع سوالی مطرح می شود و پاسخ داده می شود. در واقع کلاس ها واقعاً چالشی برگزار می شوند. و نمی دانم حسن یا ضعف است که گروه فلسفه علم شریف معمم ندارد(بسته به علاقه مندی دانشجویان متفاوت است)

4-      در مورد برنامه ی درسی : سرفصل دروس توسط خود استاد انتخاب می شود و مشورتی هم با دکتر گلشنی انجام می شود. برای مثال در فلسفه ی زیست شناسی استاد 15 سر فصل معرفی کردند و بعد از چندین جلسه که با درس آشنا شدیم طبق نظر خواهی از دانشجویان با امتیاز دهی به سر فصل ها اولویت بندی شد تا مباحثی که دانشجویان علاقه مندند مورد بحث قرار بگیرند.

5-      درس فلسفه ی علم : در مقدمه ای بر فلسفه ی علم چون این کلاس به جای سه ساعت 5 6 ساعته با دو آنتراکت برگزار می شود به اندازه ی دو ترم درس یعنی 6 واحد مطلب ارائه می شود و تقریبا اکثر مکاتب معرفی می شوند و به بوته ی نقد گذاشته می شوند و بعد در فلسفه علم1 و فلسفه علم 2 به صورت موضوعی به فلسفه علم پرداخته می شود، مسائلی نظیر علیت و ... و در دروسی چون مقولات ویژه هم هر ترم یک استاد مبحثی که به آن تبحر دارد مطرح می کند، برای مثال این ترم تز دوئم کواین و ... و ترم بعدی به احتمال قوی تکامل و دین (استاد این درس موافقت کرده اند و در صورت درخواست دانشجویان از مدیر گروه، به صورت مقولات ویژه ارائه خواهد شد. و اینکه در فلسفه ی علم اساتید روی یک شخص و مکتب او پافشاری نمی کنند.

6-      بله گروه فلسفه علم شریف به برنامه ی وزارتی پایبند نیست و شاید یکی از دلایل پیشرفت آن همین باشد، دروسی چون منطق قدیم در فلسفه علم کاربردی ندارند و نیاز به منطق های جدید است. گروه فلسفه علم شریف دروسی چون فلسفه ی زیست شناسی و امثال آن را مرتبط به فلسفه ی علم می داند و سعی دارد تا زمینه های گوناگون پژوهشی برای دانشجویان فراهم شود. شاخه های علم بسیار گسترده است فقط به فیزیک محدود نمی شود، علاوه بر ارائه کردن تمام دروسی که وزارت علوم معرفی کرده و در امیر کبیر ارائه می شود،  این گروه زیست شناسی و علوم اجتماعی و اقتصاد و ... را هم داخل فلسفه ی علم می داند( فکر کنم با آزمون دکترای امسال و سوالات فلسفه غرب و اسلامی و منطق عربی آن مستحضرید که وزارت مستطاب علوم چقدر با فلسفه ی علم آشنایی دارند!!!)  بسیاری از دانشجویان چون من، با حضور در کلاس فلسفه ی زیست شناسی و بحث علم بودن زیست شناسی و نبودن آن ، این مقوله را بهتر شناختیم و دیدمان به قوانین علمی عوض شد.

7-      پایان نامه : در شریف در انتخاب موضوع پایان نامه و استاد راهنما به هیچ عنوان سخت گیری نداریم و اساتید اصرارشان بر برداشتن پایان نامه است، البته این امر اختیاری است و می توان به آموزش محور تغییر داد. اما گویا در امیرکبیر انتخاب موضوع پایان نامه و تصویب آن هفت خوان رستم است و اکثر موضوعات رد می شوند و شاید این به علت این است که تصمیم گیری در امیرکبیر توسط کسانی انجام می شود که فلسفه ی علمی نیستند.

8-      مکان جغرافیایی فکر نمی کنم در انتخاب دانشگاه تاثیر زیادی داشته باشد.

9-      قدمت هم که شریف از سال 74 و امیرکبیر از سال 87، و نکته ی مثبت اینجاست که قدمت گروه باعث شده تا این رشته و گروه در این دانشگاه جا افتاده باشند و سابقه ی خوب فارغ التحصیلان شریف در دوره های دکترای دانشگاه های بسیار معتبر خارج از کشور دید خوبی را نسبت به این گروه ایجاد کند و برای کسانی که قصد خروج از کشور در مقطع دکترا را دارند فرصت خوبی است.

10-   مکان کلاس ها : بله ساختمان فلسفه ی علم شریف قدیمی است و تهویه های آن مشکل دارد که البته به تازگی تغییرات مثبتی را مشاهده نموده ایم، اما در کل درست است عالی نیست اما بد هم نیست. در کل فضای دوستانه و صمیمی آن، مهربانی مسئولین آموزش و مدیر آموزشی و آبدارچی  نمی گذارد تا نواقص را زیاد حس کنیم. در کل اعتقادم بر این است که سطح علمی در انتخاب اولویت بیشتری دارد.

11-   و نکته ی مهمتری که باید اضافه کنم فعالیت علمی اساتید است، که فکر می کنم در گروه شریف کمی پر رنگ تر است. فعالیت اساتید گروه فلسفه علم شریف در پژوهشکده ی علوم انسانی و درس گفتار ها و سخنرانی ها بسیار پر رنگ است.

 نکته : عده از دوستان را می شناسم که رتبه شان به قبولی روزانه یا شبانه ی امیرکبیر می رسند اما می خواهند پشت کنکور بمانند تا در شریف درس بخوانند. توصیه ام به این گروه این است که یک سال از عمر خود را صرف دوباره خوانی برای کنکور نکنند! و از مزایای امیرکبیر بهره مند شوند و در کنار آن می توانند به صورت مستمع آزاد در کلاس های شریف شرکت کنند همچون بعضی از دانشجویان امیرکبیر که در کلاس های ما حضور دارند.